Şair Berî Bîhar: şiir benim için bir rakstir
MEDENI DURAN/MHAMARBURG (11.10.2004) MHA- Berî Bîhar Batmanli bir Kürt kadin şair. şiirlerin yanisira masal ve öykülerde yazan Bîhar ikinci kitabi için hazirliklar içinde. Çocuk yaşlarda şiir yazmaya başlayan ve Cigerxwin şiirleriyle yogruldugunu söyleyen Bîhar, “şiir benim için rakstir, başka bir deyişle dans, halay, coştukça arinan bir ifade biçimidir” diyor. Kürtçe dilinde şiirin ikinci baharini yaşadigini söyleyen Bîhar, “Kürde dilini sevdirecek şiirdir” diyor.
şiire bu pencereden baktigini söyleyen Bîhar, “Yüregindeki duygu ve beynindeki düşünceler yogunlaştikça bir şekilde boşalmasi gerekiyor. Kimileri bunu halay çekerek, kimi de raks ederek bunu yansitiyor. Bende coşunca duygu ve düşünceler şiire dönüşüyor ve yazdikça rahatliyorum” diyerek sözlerine şöyle devam ediyor: “Yaşadigimiz dünyada herkes bir şekilde bir şeylerin ucundan tutmuş gidiyor. Benimde burada ucundan tuttugum şiirdir. şiirime renk ve biçim veren duygular da yaşantimin derinliklerinden geliyor.”
Cigerxwin şiirleriyle büyüdü
Batman’da Islami motiflerin hakim oldugu ve tutucu sayilabilecek bir köyde büyüdügünü söyleyen Bîhar, “Çocukluguma dönecek olursam birçok şey gözlerimin önünde canlaniveriyor. Medrese kültürüyle büyümedim ama uzak da degildim. Ailemin dinle baglari çok güçlüydü” diyor. Imam olan babasi için Kürt ve Islam kimliginin vazgeçilmez ve tartişilmaz oldugunu belirten Bîhar, “Babam bir taraftan ezan okurken diger taraftan da Cigerxwin’i okuyordu” diyerek, şiirlerinin de her iki kültürle yogruldugunu söylüyor.
Cigerxwin’in kendisi ve şiirleri üzerindeki etkisinin altini çizen şair Bîhar, çocuk yazlarda şiir denemeleri yapmaya başlamiş. “O benim Kürt diliyle tanişmama ve yazmama vesile olmuştur” diyor. Kürt ve dünya şairleri arasinda da okudugu, sevdigi şahsiyetler oldugunu belirten Bîhar, “Seçtikleri konular ve yalin dillerinden dolayi begendigim çok sayida şair var ancak Cigerxwin’in güzel ve zengin Kürtçe’si beni her zaman büyülemiştir” diyor.
’Kürt dilini Kürde sevdirecek şiirdir’
Kürt PEN üyesi olan şair Berî Bîhar’in 2003 yilinda Si yayinlarindan çikmiş “Qesem” isimli bir şiir kitabi bulunuyor. Kürtçe yayin yapan birçok dergi ve gazetede şiirleri yayinlanmiş Bîhar, ayni zamanda masal ve öyküler de yaziyor. şimdilerde yeni bir şiir kitabinin yani sira bir de roman çalişmasi içinde olan Bîhar, “Roman çok zor ama her zaman şiir bana agirligini hissettirmiştir” diyen şair, şiirin onun için vazgeçilmez oldugunu şu sözlerle ifade ediyor: “Hani sicak yuvalar olur ya, döner dolaşir geri gelirsin. şiir de benim için öyledir.” 1995 yilindan itibaren Hollanda’da yaşayan Bîhar, ayni zamanda masal ve çocuk şiirlerini içeren Hollanda’ca bir eseri Kürtçe’ye çevirme hazirligi içinde.
“Kürt şiir ve edebiyati zincirlerinden siyrilarak kaliciliga dogru yürüyor. Ikinci baharini yaşiyor ve bu yürüyüşte israr edecegini düşünüyorum” diyen Bîhar, “Bugün bir çogumuz Kürtçe yaziyoruz. Kürtçe eserleri de kütüphane ya da kitapçilarin raflarinda dizili görmek beni son derece mutlu ediyor” diyerek, gelecek için cesaretlendigini vurguluyor: “Kürt şiirine yönelik umutlarim büyük. Kürt dilini bu aşamada Kürde sevdirecek olan da bana göre Kürt şiiri olacak.”
‘Kürtçe eserler farkli dillere çevrilmeli’
Kürtçe’nin diger dillere göre az okunmasi ve Kürt kadin şairlerin az olmasinin ise bir dezavantaj oldugunu belirten Bîhar, “Kürt kadini da güzellikleri yazmaya karar vermelidir” çagrisinda bulunuyor.
Kürt edebiyatçilarin yeterince taninmamasinda eserlerinin farkli dillere çevrilmemesinin de önemli bir etkisi oldugunu belirten Bîhar, “Kürt diliyle yazilan çok sayida eser var ama dünyanin degişik dillerine çevrilen çok az sayida kitap ve eser var. Bu nedenle Kürt dili ve edebiyati dünyada yeterince taninmiyor” diyerek, çevirilerin arttirilmasinin önemine vurgu yapti.
MHA NEWS AGENCY